Een basisintroductie tot historische volatiliteit en implied volatility

Stel dat Aandeel A en Aandeel B allebei momenteel op $100 staan. Waarom zouden calls met dezelfde uitoefenprijs en expiratiedatum toch een verschillende premie hebben? Het antwoord ligt vaak in de volatiliteit van het onderliggende aandeel.

Historische volatiliteit van een aandeel

Volatiliteit meet hoeveel een aandeel in waarde schommelt over een bepaalde periode. Een hogere volatiliteit betekent dat de koers van een aandeel sterker fluctueert. Een lagere volatiliteit betekent juist dat de koers meestal stabiel blijft.

Het onderstaande denkbeeldige voorbeeld laat zien hoe de historisch prijsverloop van twee aandelen eruit kan zien over 12 maanden. Hoewel beide aandelen beginnen met $100 en eindigen op $100, schommelt de koers van Aandeel B veel meer dan die van Aandeel A. Aandeel B is dus duidelijk volatieler.

In de praktijk kun je als handelaar de historische volatiliteit (HV) gebruiken om te meten hoe sterk de koers afwijkt van het gemiddelde, vaak weergegeven als een percentage van de standaarddeviatievan de dagelijkse rendementen. HV geeft geen richting aan; volatiliteit kan toenemen bij zowel sterke stijgingen als dalingen. Historische volatiliteit kijkt altijd terug in de tijd. Dit betekent dat het alleen aangeeft hoe volatiel een aandeel in het verleden is geweest en dat het gezien moet worden als een minder betrouwbare voorspeller voor toekomstige prijsbewegingen.

Implied volatility per optiecontract

In tegenstelling tot historische volatiliteit, die gebaseerd is op prijsbewegingen uit het verleden, wordt implied volatility (IV) afgeleid van de huidige marktprijs van een aandeel of optie, meestal via een rekenmodel.

Er bestaan verschillende methodes en modellen om de implied volatility van een optie te berekenen, waaronder het Black-Scholes-model. Deze modellen werken met de actuele marktprijs van de optie en gaan uit van bepaalde aannames, zoals de huidige koers van het aandeel, de risicovrije rente en de resterende looptijd tot expiratie, om zo de implied volatility te bepalen.

Stel bijvoorbeeld dat er een stijgende vraag is naar ABC callopties, waardoor de prijs van deze opties oploopt. Als alle andere factoren gelijk blijven, zal de hogere premie resulteren in een hogere implied volatility voor het calloptiecontract.

Omdat de prijs van een optie tot stand komt door vraag en aanbod, wordt IV gezien als de inschatting van de markt over de verwachte toekomstige volatiliteit van het onderliggende aandeel gedurende de looptijd van de optie. Op de opties-chainpagina kun je per contract de actuele implied volatility-data (aangeleverd door CBOE Hanweck) bekijken.

Implied volatility op een specifiek symbool

Ieder contract heeft zijn eigen implied volatility, zelfs wanneer het om verschillende contracten op hetzelfde onderliggende aandeel gaat. De factoren die opties prijzen beïnvloeden, kunnen per uitoefenprijs en expiratiedatum verschillen, en IV vormt hierop geen uitzondering.

Sommige handelaren gebruiken formules en berekeningen om een overkoepelende implied volatility te benaderen voor alle opties op een bepaald symbool. Dit blijft echter lastig, omdat er altijd subjectieve keuzes in de berekening zitten.

Een manier om zo’n algemene IV te berekenen is door de individuele IV-waarden te wegen aan de hand van andere criteria. Sommigen laten het volume meetellen of het open interest, terwijl anderen het meeste gewicht geven aan de at-the-money opties, wat het meest gebruikelijk is.

Een consistente IV-meting helpt je bij het nemen van onderbouwde beleggingsbeslissingen. Zo duidt een relatief hoge implied volatility er doorgaans op dat de markt verwacht dat het aandeel flink zal bewegen. Of je het nu eens bent met het sentiment of niet, je kunt je beleggingsstrategie hierop aanpassen. De inzichten in het marktsentiment die IV verschaft, kunnen je hierbij helpen.

De implied volatility van een aandeel verandert in de tijd, afhankelijk van de marktomstandigheden en andere factoren. Het is belangrijk dat je de implied volatility van een aandeel regelmatig bekijkt, net als iedere andere indicator waarop je je strategie baseert, en je plannen aanpast waar nodig.

Conclusie

Zowel historische volatiliteit als implied volatility zijn nuttige indicatoren voor beleggers en handelaren. Historische volatiliteit is terugkijkend en laat zien hoe het aandeel zich in het verleden heeft gedragen, waardoor je de huidige koersbewegingen in perspectief kunt plaatsen. Implied volatility daarentegen kijkt vooruit en helpt je het marktsentiment en het verwachte risico van een aandeel of optie in te schatten.